Geçmişini hatırlamayanlar

“Geçmişini hatırlamayanlar onu tekrar yaşamaya mahkûmdur!..” demiş İspanyol asıllı Amerikalı filozof, şair ve yazar George Santayana.

Yeni yıla girmenin rehaveti içinde eski yazılarıma göz gezdirirken Mustafa Kemal Atatürk’ün  “bütünleyici” özelliğe sahip ve çeşitli  zamanlarda söylemiş olduğu sözlerini tekrar okudum ve yeni yılın bu ilk gününde hatırlamakta/hatırlatmakta yarar var diye düşündüm.

Mustafa Kemal, millî egemenlik anlayışını: “Toplumda en yüksek hürriyetin, en yüksek eşitlik ve adaletin sağlanması, istikrarı ve korunması ancak ve ancak tam ve kesin anlamıyla millî egemenliği sağlamış bulunması ile devamlılık kazanır. Bundan dolayı; hürriyetin de eşitliğin de adaletin de dayanak noktası millî egemenliktir.” (1923) sözleriyle ifade etmiş.

Mustafa Kemal, “Tam bağımsızlık denildiği zaman, elbette siyasî, malî, İktisadî, adlî, askerî, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam seferberlik demektir. Bu saydıklarımın herhangi birinde bağımsızlıktan mahrumiyet, millet ve memleketin gerçek anlamıyla bütün bağımsızlığından mahrumiyeti demektir.” (1921) sözleriyle millî bağımsızlığı açıklamış ve “Türkiye devletinin bağımsızlığı mukaddestir. O, ebediyen sağlanmış ve korunmuş olmalıdır.” (1923) diye vurgulamış.

Milli birliğin önemine: “Toplu bir milleti istilâ etmek, daima dağınık bir milleti istilâ etmek gibi kolay değildir.” (1919) cümlesiyle dikkat çekmiş.

İnsanlığın ve medeniyetin gelişmesini; “Yurtta sulh, cihanda sulh için çalışıyoruz.” (1931) şeklinde ifade etmiş.

Çağdaşlaşmanın, Batı taklitçiliği olmadığını vurgulamış: “Biz Batı medeniyetini bir taklitçilik yapalım diye almıyoruz. Onda iyi olarak gördüklerimizi, kendi bünyemize uygun bulduğumuz için, dünya medeniyet seviyesi içinde benimsiyoruz.” (1926)

Türk milletinin bilimselliğe ihtiyacı olduğunu; “Türk milletinin yürümekte olduğu ilerleme ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale, müspet bilimdir.” (1933) sözleriyle ifade etmiş.

İnsanın, attığı her adımda ilk sıraya yerleştirmesi gereken akılcılığı ise; “Bizim; akıl, mantık, zekâ ile hareket etmek en belirgin özelliğimizdir.” (1925) sözleriyle topluma işlemeye çalışmış.

Mustafa Kemal, insan sevgisini de en büyük birleştirici güç olarak görmüş ve Türk milletine, yürümesi için şu ışıklı yolu bırakmış: “İnsanları mesut edecek yegâne vasıta, onları birbirlerine yaklaştırarak, onlara birbirlerini sevdirerek, karşılıklı maddî ve manevî ihtiyaçlarını temine yarayan hareket ve enerjidir.” (1931)

2021’in ilk gününde dileğimiz odur ki hem dünyada hem de ülkemizde insan; akıl, ahlak, adalet, aydınlık ve anlayışla yürüsün“Hoş gelişler ola” yeni yıl.

 

Canan Murtezaoğlu